اصول اخلاقی روزنامهنگاری آنلاین در نهایت با اصول اخلاقی روزنامهنگاری بهطور عام تفاوتی ندارد. اما جامعهی روزنامهنگاران حرفهای یک خط مشی اخلاقی فراگیر را در اینباره تدوین کرده است که میتواند راهنما و کمک همهی نویسندگانِ وظیفهشناس باشد.اینجا چند اصل کیفی اساسی وجود دارد که هر نویسندهی متعهدی باید در عمل پایبندی خود را به آنها نشان دهد:
سرقت ادبی ممنوع
تا امروز حتما متوجه شدهاید که نوشتن کار آسانی نیست. مطمئنا دوست ندارید کسی نتیجه زحمات شما را بردارد و به نام خودش ارائه بدهد.
پس به یک نتیجهگیری ساده میرسیم: شما هم کارهای دیگران را ندزدید.
اما چه چیزهایی سرقت ادبی هستند؟ شاید شما فقط کپی و پیست کردن کامل یک مقاله یا مطلب را سرقت ادبی در نظر میگیرید، اما در واقع موضوع وسیعتر است و شامل کپی کردن عکس، گرافیک، ویدیو، و حتی استفادهی انتخاب شده از بخشی بزرگی از یک متن، و نقل آن در صفحهی وب شما هم میشود.
در واقع راه درست برای ارجاع دادن به نوشتههای دیگر وب سایتها استفاده از لینک است.
اگر نگران هستید که صفحه مورد نظری که به آن لینک دادهاید بعد از مدتی ناپدید شده یا از دسترس خارج شود، به خوانندگان مشخصات ناشر آن صفحه، به همراه تاریخ انتشار مطلب مورد نظر و همچنین خلاصهای از محتوای آن را ارائه کنید. همانطور که گزارشگران در رسانههای چاپی این کار را انجام میدهند.
به طور مثال: "در اول تیر ماه روزنامهی شرق گزارش کرد"
وقتی در شک هستید که کدام کار مطمئنتر است از هر دو روش استفاده کنید. هیچکس از اطلاعات زیاد ضرر نمیکند.
اما چه چیزهایی سرقت ادبی هستند؟ شاید شما فقط کپی و پیست کردن کامل یک مقاله یا مطلب را سرقت ادبی در نظر میگیرید، اما در واقع موضوع وسیعتر است و شامل کپی کردن عکس، گرافیک، ویدیو، و حتی استفادهی انتخاب شده از بخشی بزرگی از یک متن، و نقل آن در صفحهی وب شما هم میشود.
در واقع راه درست برای ارجاع دادن به نوشتههای دیگر وب سایتها استفاده از لینک است.
اگر نگران هستید که صفحه مورد نظری که به آن لینک دادهاید بعد از مدتی ناپدید شده یا از دسترس خارج شود، به خوانندگان مشخصات ناشر آن صفحه، به همراه تاریخ انتشار مطلب مورد نظر و همچنین خلاصهای از محتوای آن را ارائه کنید. همانطور که گزارشگران در رسانههای چاپی این کار را انجام میدهند.
به طور مثال: "در اول تیر ماه روزنامهی شرق گزارش کرد"
وقتی در شک هستید که کدام کار مطمئنتر است از هر دو روش استفاده کنید. هیچکس از اطلاعات زیاد ضرر نمیکند.
شفافیت، شفافیت، شفافیت
بهتر است بگویید که اطلاعاتتان را چگونه بدست میآورید، و همچنین چه دلایلی باعث شده که به انتشار آنها اقدام کنید. اگر شما با افراد یا گروههایی که دربارهشان مینویسید رابطهای خاص و شخصی دارید، مسئله را برای خوانندگان شرح بدهید. آنها حق دارند بدانند چه چیزهایی شما را تحت تاثیر قرار میدهند و همچنین روش گزارش یا نوشته شدن یک ماجرا چگونه بوده است.
از پذیرفتن هدیه و پول برای پوشش خبری پرهیز کنید
یک شیوهی معمول روزنامهنگارن برای اجتناب از مشکلات و برخورد سلیقهای با موضوعات، رد کردن هدیه یا پولی است که توسط منابع برای پوشش اخبار پیشنهاد میشود.
نویسندگانی که هدیه، پول یا حقالزحمهای از گروه یا افرادی برای پوشش خبری بپذیرند در واقع خودشان را در معرض این اتهام قرار دادهاند که کارشان یکجور تبلیغات برای آن منبع تلقی شود، چون در کمترین حالت نیز، آنها نویسندگانی به حساب میآیند که رابطهی خیلی نزدیکی با این منابع دارند، و کار آنها را صادقانه پوشش میدهند. شما میتوانید از مجادله بپرهیزد و در عین حال نیز مؤدبانه چنین پیشنهادهایی را رد کنید.
بیشتر سازمانهای خبری به منظور نوشتن یک فیچر (feature) و یا ریویو (review) به روزنامهنگاران اجازه حضور در مراسم و رویدادهای رایگان را میدهند. در حالی که بیشتر همین سازمانها آنها را از رفتن به میهمانیها بر حذر میدارند، یعنی مراسمهایی که حضور در آنها شامل بلیط، و اتاق مجانی هتل نیز میشود.
ابتدا بررسی کنید و سپس حقیقت را بگویید
فقط چون فلان شخص چنین چیزی گفته است، نمیتوان حرفی را درست تلقی کرد. با انتشار اطلاعات صحیح به خوانندگانتان احترام بگذارید. جدی باشید و موضوع را با نویسندگان دیگر بررسی کنید. این بررسیها را حتما قبل از انتشار مطلب انجام دهید.
حقایق را پیدا کنید، فقط بدنبال دلایلی برای تقویت مواضع خودتان نباشید. سعی کنید روش بدست آوردن اطلاعات صحیح را بیاموزید. نه اینکه فقط دور خودتان بچرخید. مطمئن شوید آنچه مینویسید در حقیقت بیان و تکرار یک شایعه نباشد.
اگر نوشتهی شما دربارهی اشخاص است، با تلفن یا ایمیل با آنها تماس بگیرید تا از نظرشان قبل از انتشار مطلب آگاه شوید. اگر موضوع مورد بحث شما مربوط به یک وبلاگ دیگر است به آن مطلب لینک بدهید، از این طریق مشخص میشود مسئلهای که به آن پرداختهاید دربارهی آنهاست، به علاوه خوانندگان نیز با کلیک کردن بر روی آن میتوانند از مواضع دو طرف ماجرا با خبر شوند.
ممکن است بخواهید یک طنز یا مطایبه بنویسید، اشکالی ندارد، اما مطمئن شوید که خوانندگان متوجه این مسئله هستند و فکر نمیکنند که نوشتهی شما کلمه به کلمه جدی یا حقیقت است. گول زدن خوانندگان کمکی به بالا رفتن احترام واعتبار شما نزد آنها نخواهد داشت، در حالی که همه، نویسندگان صادق را ترجیح میدهند، یعنی نویسندگانی که قابل اطمینان هستند.
رو راست باشید
با خوانندگان خود رو راست باشید و در مورد کارتان تا حد ممکن شفاف. اگر حتی برای لحظهای هم آنها در صداقت یا انگیزهی شما شک کنند اعتبارتان را به خطر انداختهاید. پس نگذارید چنین وضعیتی پیش بیاید، پاسخ همهی پرسشها را بدهید، قبل از اینکه آنها سوال کنند.
و بالاخره مهمترین نکته، هرگز از قدرت مطبوعاتی خود برای بدست آوردن نفع شخصی یا آزار دیگران سوء استفاده نکنید.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر