جهالت چند جانبه

ادراک نظر دیگران، یعنی موافقت یا مخالفت با آن، می‌تواند در بیان نظرات خودِ ادراک کننده تاثیر داشته باشد. مثلا مردم ابتدا درباره یک واقعه یا موضوع علاقمندند بدانند که نظر آنها نظر اکثریت مردم است یا نه. اگر احساس کنند که در سمت اقلیت هستند نظر خود را افشا نکرده و درباره آن سکوت می‌کنند. ادراک اشتباه‌آمیز در سمت‌گیری نظر افکار عمومی باعث جهالت چند جانبه می شود.

این جهالت به وضعیتی مربوط می‌شود که در آن مردم همگی از همفکری ( ضمنی ) خود در مورد یک موضوع ناآگاهند. در این شرایط، تبلیغ برای نظر اقلیت حاکم، به شکل اعجاب‌‌آوری با تفاهم عمومی روبرو می‌شود و این استنباط را پدید می‌آورد که افراد به این نظر گرایش دارند.

به این ترتیب، هر چند ممکن است اشخاص مخالف از نظر تعداد، اکثریت را تشکیل دهند، سکوت آنها، در نهایت، نظر اقلیت را تقویت می‌کند. این نظریه مارپیچ سکوت ( spiral of silence ) نام دارد زیرا آنها که تصور می‌کنند در اقلیت هستند، تمایل دارند بیش از پیش سکوت نمایند و مارپیچ سکوت نظر حاکم در رسانه را به نسبت تقویت می‌کند.
در چنین وضعیتی نظر حاکم میدان بازتری برای خودنمایی پیدا می‌کند و به حذف تدریجی هر نظر دیگر منجر می‌شود و به این ترتیب مارپیج سکوت شکل می‌گیرد.
به نظر می‌رسد برای گرفتار نشدن در دام مارپیچ سکوت، بهترین روش مقابله بیان واقعی نظرات توسط افراد است و یا حداقل مخالفت کردن با نظری که عقیده واقعی آنها نیست.

کپنهاگ

این عکس را چند روز پیش روزنامه فیگارو منتشر کرد تا در آستانه اجلاس تغییرات آب و هوایی کپنهاگ خوانندگانش را بیش از پیش درباره‌ی نتایج گرمایش زمین نگران کند.
عکس احساس اضطراب، ترس و ناامنی را به خواننده القا می‌کند. احساساتی که بسیاری از مردم سیاره زمین روزانه با آن زندگی می‌کنند. فقر، جنگ، سانسور، تبعیض و پایمال شدن حقوق اولیه انسان‌ها مسائلی است که همچنان میلیون‌ها انسان در کشورهای مختلف با آن روبرو هستند و حالا بلایای ناشی از گرم شدن کره زمین هم به آن اضافه شده و بیشتر نیز خواهد شد.
اجلاس کپنهاگ برای دو هفته طول خواهد کشید و شاید بتوان آن را بزرگترین گردهمایی زیست محیطی در طول تاریخ نامید که در آن علاوه بر وزيران محيط زيست 197 کشور، سران 60 کشور جهان نيز حضور دارند.
در ایران موضوع محیط زیست دارای اولویت چندانی در افکار عمومی و حتا افکار خصوصی هم نیست. هر چند خشونت علیه طبیعت نمی‌تواند چندان بی ارتباط با خشونت در جامعه باشد. به هر حال در کشوری که همه چیز سیاسی است و با توجه به خبر حضور محمود احمدی نژاد در این اجلاس، احتمالا برای چند روزی ایرانی‌ها هم گرم شدن زمین را بیشتر احساس خواهند کرد.

گرسنگی

گرسنگی فیلم فردیت است. این فیلم فقط سیاه و سفید ساخته نشده بلکه واقعا سیاه و سفید اتفاق می‌افتد. فیلم اقتباسی ادبی از رمان کنوت هامسون است.
شروع فیلم با حرکت آرام دوربین از پشت سر به طرف مرد روی پل افتتاح می‌شود. در تکان‌های دوربین نوعی حس کنجکاوی نهفته است، حسی که مرد و تماشگر هر دو از آن متاثر می‌شوند. مرد با نگرانی به پشت سرش نگاه می‌کند و تماشگر احساس می‌کند نباید اینطور به او نزدیک می‌شد. او دوباره شروع می‌کند به نوشتن و بعد از چند لحظه جمله‌ها را خط می‌زند به جز تیتر «جنایات آینده » و نهایتاً کاغذ را تا می‌کند در حالی که تکه‌ای از آن را کنده و می‌جود.
مرد فیلم که بیگانه و پرت افتاده از جامعه به نظر می‌رسد، گرسنه است و پولی ندارد. او برای پیدا کردن کار به هر دری می‌زند اما پی در پی شکست می‌خورد. بیشترین سعی و علاقه‌اش متوجه نوشتن مقاله برای یک نشریه است. امیدوار است از درآمد آن سروسامانی به وضع خودش بدهد، اما بدشانسی‌های منطقی یا واقعیت‌های غیر منطقی زندگی، همین درآمد مختصر را هم از او دریغ می‌کند؛ در حالی که اتاق مفلوکانه اش را هم از دست داده، تا تبدیل به یک آواره خیابانی تمام عیار شود.
مردم به او مشکوکند و او به آنها، رفتارهایش عصبی و تا حدی پرخاشگرانه‌اند. با وجود این مغرور است و دوست دارد با فروختن وسایلش به یک ففیر دوره‌گرد کمک کند و همچنان گرسنه می‌ماند. پولی را که بختتاً مغازه دار به او داده؛ برایش تبدیل به کابوس می‌شود.
شخصیت او بی شباهت به پرنس میشکین در ابله داستایوفسکی نیست، فردی که همه او را ابله و دیوانه خطاب می‌کنند، اما در واقع نابهنگام متولد شده است.
برای خوانش یک متن می‌توان راههای مختلفی را برگزید یا پرسش‌های متفاوتی را طرح کرد.در تفسیر این فیلم،من به کشف ریشه چنین رفتارهایی در پرنس میشکین و مرد گرسنگی علاقمندم، واین که آنها به کدام ارزش‌ها پایبنداند که بین آنها وآدم‌های به ظاهرعاقل، چنین فاصله عمیقی ایجاد می‌کند؟
می‌توانیم این دیدگاه را بپذیریم که ذهن و روح انسان‌ها به هنگام تولد لوح سفیدی است که به تدریج تجربه‌های زندگی بر آن نقش می‌بندند. بنابراین آنچه هر شخص را آنچه هست می‌کند محیط اوست و انسان اساسا نقشی انفعالی در این فرایند دارد.
به نظر می‌رسد حداقل در این مورد، این پاسخ ما را به بیراهه می‌برد؛ چون پرنس میشکین در ابله و مرد گرسنگی دراینجا، آشکارا با همه محیط اطرافشان متفاوت هستند.
یک تفسیر اگزیستانسیالیستی مسئله را اینطور توضیح می‌دهد: آنها خودشان با آزادیشان هستند که باورهایشان را انتخاب کرده و بر اساس آن زندگی می‌کنند.
نیچه معتقد بود آدم‌ها از دو دسته کاملا متفاوت هستند؛ آنهایی که به طور طبیعی اراده قوی دارند « سروران» که خواهش قدرت در آنان به صورت تلاش برای استفاده حداکثری از توانایی‌هایشان متجلی می‌شود و در جریان این تلاش آنها ارزش‌های خودشان را خلق می‌کنند؛ و آدم‌های زیادی که اراده ضعیفی دارند « بندگان» که خواهش قدرت در آنان به صورت همدستی برای تمهید راهی برای فروانداختن سروران تجلی می‌کند. سرورانی که این بندگان از قدرت اراده‌شان می‌ترسند؛ هم به آن رشک می‌برند.
داستان گرسنگی را می‌شود نماد چنین نبردی گرفت. یک طرف، شهر و آدم ‌هایش هستند، در ظاهر برنده این بازی و در طرف دیگر مرد گرسنگی.او تسلیم نمی‌شود چون ارزش هایش تقلیدی نیستند بلکه آنها را آفریده است.

طلسم جانِ نوشتن

متن، گاهی ادامه‌ی آرام منطق یک زندگی روزمره است در همان بی منطقی هرروزه‌اش.آشوب متن، آشوب سرخ هوا، خیابان، کوچه و اتاق را با خود می‌آورد. مرکب نوشتن، سورئالیسم زندگیست، قصاب متن نه عقلانیت، همان عاقلانه نوشتن است. نویسنده در روان پریشی کلمه، زیبایی جنون را پیدا می‌کند و خون کشتن و کشته شدن .

نوشتن شهوت‌انگیز است، لذتی برهنه، مجذوب اشتیاق؛ در مقابل حزن جنون ضد قهرمانانه‌ی یک قهرمانِ فرهنگی، آنوقت که آزادی در زیر بار فرهنگ خفه می شود.

و خواننده عذابیست مضاعف در بازی مبتذل مبادله‌ی نشانه ها، وقتی نوشتن، اضطرار نوشتن نیست.

متن شیئی که زنده زنده می‌میرد، مرده مرده می‌جنگد، ملال نهیلیسم؛ سوژه‌ای خود شیفته و منحرف، متکثر در ابژه‌های هرزه و ناب.

برای ترس قاعده‌ای وجود ندارد. هراس فردا و گریز از امروز.

نوشتن همان زبان حقیقیت بود که حقیقت را بلعید: نویسنده، متن و خواننده در دام‌ ایدئولوژی کلیشه ها.

متن سقراط است و اخلاق آنارشیسم.